Bezpieczne zakupy w sieci
Aktualizacja: 15 lis 2026
Większość transakcji w internecie kończy się tak, jak powinna: płacisz, paczka przychodzi, sprawa zamknięta. Oszuści liczą jednak na pośpiech i na to, że przy dobrej cenie przestajemy zadawać pytania. Zebraliśmy kilka zasad, które pozwalają ich rozpoznać, zanim stracisz pieniądze. Przydadzą się i na smartBazaar, i wszędzie indziej, gdzie kupujesz albo sprzedajesz.
Zanim zapłacisz, sprawdź, komu płacisz
Zacznij od prostego pytania: skąd wziął się ten link? Jeśli ofertę dostałeś w SMS-ie, mailu, na komunikatorze albo w reklamie w mediach społecznościowych, podejdź do niej ostrożniej niż do sklepu, który znalazłeś sam. To ulubione kanały oszustów.
Potem przyjrzyj się sprzedawcy:
Adres strony. Przeczytaj go litera po literze. Podrobione sklepy różnią się od prawdziwych jedną literą, dodatkowym myślnikiem albo inną końcówką.
Dane firmy. Uczciwy sklep podaje nazwę, adres i NIP. Sprawdź je w KRS albo CEIDG. Jeśli pod tą nazwą działa warsztat samochodowy, a nie sklep z elektroniką, coś jest nie tak.
Regulamin, dostawa, zwroty. Powinny istnieć i do siebie pasować. Brak regulaminu albo zapisy, które sobie przeczą, to sygnał ostrzegawczy.
Asortyment. Sklep, który obok czujników ruchu sprzedaje bieliznę i płytki łazienkowe, rzadko jest prawdziwym sklepem.
Kontakt. Zadzwoń albo napisz. Jeśli nikt nie odpowiada, a rozmówca nie umie odpowiedzieć na proste pytanie o towar, zrezygnuj.
Sama kłódka przy adresie niczego nie dowodzi. Oznacza tylko, że połączenie jest szyfrowane, a nie że po drugiej stronie jest uczciwy sprzedawca.
Opinie: czytaj, ale z głową
Opinie pomagają, o ile są prawdziwe. Zwróć uwagę na daty. Kilkanaście entuzjastycznych wpisów z ostatnich dwóch tygodni i długa cisza wcześniej wyglądają podejrzanie. Podobnie recenzje pisane tym samym stylem.
Wpisz też nazwę sklepu w wyszukiwarkę razem ze słowem "oszustwo" albo "opinie". Jeśli ktoś już stracił tam pieniądze, zwykle zostawił po tym ślad.
Okazja życia zwykle okazją nie jest
Cena dużo niższa niż u wszystkich innych, licznik odmierzający ostatnie minuty promocji, "zostały 2 sztuki". To nie przypadek, tylko sposób, żebyś kupił, zanim pomyślisz. Im bardziej oferta pogania, tym spokojniej warto ją sprawdzić. Dobra cena jutro też będzie dobra.
Kupujesz od osoby prywatnej
W ogłoszeniach obowiązują te same zasady, plus kilka dodatkowych:
Obejrzyj inne ogłoszenia sprzedającego. Czy są spójne, czy to przypadkowy zbiór drogich rzeczy w podejrzanie niskich cenach?
Długi staż konta to dobry znak, ale nie gwarancja. Konta bywają przejmowane.
Nie daj się wyprowadzić poza serwis. Prośba o dokończenie transakcji na innej stronie, zalogowanie się gdzieś "dla potwierdzenia" albo zainstalowanie programu powinna zakończyć rozmowę.
Nie przelewaj pieniędzy z góry na konto osoby, której nie znasz. Przy droższym sprzęcie umów się na odbiór osobisty i sprawdź towar na miejscu.
"Oddam za darmo, proszę tylko opłacić kuriera" to stary numer. Podobnie jak prośba o zdjęcie karty "dla potwierdzenia tożsamości".
Sprzedajesz? Ciebie też próbują oszukać
Najczęstszy scenariusz wygląda tak: zaraz po dodaniu ogłoszenia odzywa się "kupujący", który nie pyta o nic, od razu chce płacić i wysyła link, pod którym masz "odebrać pieniądze". Strona wygląda jak bank albo firma kurierska i prosi o dane karty lub logowanie do bankowości.
Zapamiętaj jedno: żeby dostać pieniądze, nie musisz podawać numeru karty, kodu CVV, loginu ani hasła do banku. Wystarczy numer konta. Każda strona, która żąda więcej, służy do okradania.
Płatność: tu najłatwiej o błąd
Płać kartą albo przez znanego operatora. Przy karcie możesz złożyć w banku reklamację i odzyskać pieniądze (to tak zwany chargeback). Zwykły przelew na konto oszusta odzyskać jest dużo trudniej.
Sprawdź adres strony płatności. Gdy sklep przenosi cię do banku, jeszcze raz przeczytaj pasek adresu. To musi być strona twojego banku, bez literówek.
Zobacz, komu płacisz. Nazwa odbiorcy i kwota w potwierdzeniu muszą zgadzać się z tym, co kupujesz. Zdarza się, że oszust podsuwa prawdziwą płatność za własne zakupy.
Nikomu nie podawaj loginu i haseł. Sklep nie potrzebuje twojego hasła do banku ani do Facebooka. Nigdy.
Telefon "z banku" w trakcie płatności? Rozłącz się i sam zadzwoń na numer z karty albo ze strony banku. Numer wyświetlony na ekranie da się podrobić.
Jeśli przeglądarka albo antywirus ostrzega, że strona jest niebezpieczna, nie klikaj "mimo to przejdź".
Zadbaj o swoje konta
Do każdego serwisu ustaw inne hasło. Pomoże w tym menedżer haseł.
Włącz logowanie dwuetapowe wszędzie, gdzie się da, zwłaszcza w poczcie i w banku.
Aktualizuj telefon, przeglądarkę i aplikacje. Poprawki łatają dziury, z których korzystają przestępcy.
Podawaj tylko te dane, które są potrzebne do zamówienia.
Stało się. Co teraz?
Liczy się czas, więc działaj w tej kolejności:
Zadzwoń do banku. Zablokuj kartę i zgłoś transakcję. Czasem przelew udaje się jeszcze zatrzymać.
Zmień hasła do kont, które mogły wyciec, zaczynając od banku i poczty.
Zbierz dowody: korespondencję, potwierdzenia płatności, zrzuty ekranu, adres strony.
Zgłoś sprawę na policję oraz do CERT Polska przez stronę incydent.cert.pl. Podejrzanego SMS-a możesz przesłać dalej na numer 8080.
Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel, jeśli podałeś oszustom swoje dane osobowe.
Ostrzeż innych. Krótka opinia w sieci może uchronić kolejną osobę.
Podejrzane ogłoszenie albo wiadomość na smartBazaar zgłoś nam przyciskiem "Zgłoś naruszenie" przy ofercie. Sprawdzamy każde zgłoszenie.
W skrócie
Sprawdź sprzedawcę, zanim zapłacisz, nie po fakcie.
Nie klikaj w linki do płatności przysłane w wiadomości.
Nie podawaj danych karty ani haseł, żeby "odebrać pieniądze".
Jeśli coś wydaje się podejrzane, najczęściej takie jest. Zrezygnuj.
Opracowano na podstawie poradnika "Jak bezpiecznie kupować w internecie" zespołu CERT Polska oraz artykułu "Jak bezpiecznie kupować w internecie?" z bloga Plus.