Bezpieczne zakupy w sieci

Aktualizacja: 15 lis 2026

Większość transakcji w internecie kończy się tak, jak powinna: płacisz, paczka przychodzi, sprawa zamknięta. Oszuści liczą jednak na pośpiech i na to, że przy dobrej cenie przestajemy zadawać pytania. Zebraliśmy kilka zasad, które pozwalają ich rozpoznać, zanim stracisz pieniądze. Przydadzą się i na smartBazaar, i wszędzie indziej, gdzie kupujesz albo sprzedajesz.

Zanim zapłacisz, sprawdź, komu płacisz

Zacznij od prostego pytania: skąd wziął się ten link? Jeśli ofertę dostałeś w SMS-ie, mailu, na komunikatorze albo w reklamie w mediach społecznościowych, podejdź do niej ostrożniej niż do sklepu, który znalazłeś sam. To ulubione kanały oszustów.

Potem przyjrzyj się sprzedawcy:

  • Adres strony. Przeczytaj go litera po literze. Podrobione sklepy różnią się od prawdziwych jedną literą, dodatkowym myślnikiem albo inną końcówką.

  • Dane firmy. Uczciwy sklep podaje nazwę, adres i NIP. Sprawdź je w KRS albo CEIDG. Jeśli pod tą nazwą działa warsztat samochodowy, a nie sklep z elektroniką, coś jest nie tak.

  • Regulamin, dostawa, zwroty. Powinny istnieć i do siebie pasować. Brak regulaminu albo zapisy, które sobie przeczą, to sygnał ostrzegawczy.

  • Asortyment. Sklep, który obok czujników ruchu sprzedaje bieliznę i płytki łazienkowe, rzadko jest prawdziwym sklepem.

  • Kontakt. Zadzwoń albo napisz. Jeśli nikt nie odpowiada, a rozmówca nie umie odpowiedzieć na proste pytanie o towar, zrezygnuj.

Sama kłódka przy adresie niczego nie dowodzi. Oznacza tylko, że połączenie jest szyfrowane, a nie że po drugiej stronie jest uczciwy sprzedawca.

Opinie: czytaj, ale z głową

Opinie pomagają, o ile są prawdziwe. Zwróć uwagę na daty. Kilkanaście entuzjastycznych wpisów z ostatnich dwóch tygodni i długa cisza wcześniej wyglądają podejrzanie. Podobnie recenzje pisane tym samym stylem.

Wpisz też nazwę sklepu w wyszukiwarkę razem ze słowem "oszustwo" albo "opinie". Jeśli ktoś już stracił tam pieniądze, zwykle zostawił po tym ślad.

Okazja życia zwykle okazją nie jest

Cena dużo niższa niż u wszystkich innych, licznik odmierzający ostatnie minuty promocji, "zostały 2 sztuki". To nie przypadek, tylko sposób, żebyś kupił, zanim pomyślisz. Im bardziej oferta pogania, tym spokojniej warto ją sprawdzić. Dobra cena jutro też będzie dobra.

Kupujesz od osoby prywatnej

W ogłoszeniach obowiązują te same zasady, plus kilka dodatkowych:

  • Obejrzyj inne ogłoszenia sprzedającego. Czy są spójne, czy to przypadkowy zbiór drogich rzeczy w podejrzanie niskich cenach?

  • Długi staż konta to dobry znak, ale nie gwarancja. Konta bywają przejmowane.

  • Nie daj się wyprowadzić poza serwis. Prośba o dokończenie transakcji na innej stronie, zalogowanie się gdzieś "dla potwierdzenia" albo zainstalowanie programu powinna zakończyć rozmowę.

  • Nie przelewaj pieniędzy z góry na konto osoby, której nie znasz. Przy droższym sprzęcie umów się na odbiór osobisty i sprawdź towar na miejscu.

  • "Oddam za darmo, proszę tylko opłacić kuriera" to stary numer. Podobnie jak prośba o zdjęcie karty "dla potwierdzenia tożsamości".

Sprzedajesz? Ciebie też próbują oszukać

Najczęstszy scenariusz wygląda tak: zaraz po dodaniu ogłoszenia odzywa się "kupujący", który nie pyta o nic, od razu chce płacić i wysyła link, pod którym masz "odebrać pieniądze". Strona wygląda jak bank albo firma kurierska i prosi o dane karty lub logowanie do bankowości.

Zapamiętaj jedno: żeby dostać pieniądze, nie musisz podawać numeru karty, kodu CVV, loginu ani hasła do banku. Wystarczy numer konta. Każda strona, która żąda więcej, służy do okradania.

Płatność: tu najłatwiej o błąd

  • Płać kartą albo przez znanego operatora. Przy karcie możesz złożyć w banku reklamację i odzyskać pieniądze (to tak zwany chargeback). Zwykły przelew na konto oszusta odzyskać jest dużo trudniej.

  • Sprawdź adres strony płatności. Gdy sklep przenosi cię do banku, jeszcze raz przeczytaj pasek adresu. To musi być strona twojego banku, bez literówek.

  • Zobacz, komu płacisz. Nazwa odbiorcy i kwota w potwierdzeniu muszą zgadzać się z tym, co kupujesz. Zdarza się, że oszust podsuwa prawdziwą płatność za własne zakupy.

  • Nikomu nie podawaj loginu i haseł. Sklep nie potrzebuje twojego hasła do banku ani do Facebooka. Nigdy.

  • Telefon "z banku" w trakcie płatności? Rozłącz się i sam zadzwoń na numer z karty albo ze strony banku. Numer wyświetlony na ekranie da się podrobić.

Jeśli przeglądarka albo antywirus ostrzega, że strona jest niebezpieczna, nie klikaj "mimo to przejdź".

Zadbaj o swoje konta

  • Do każdego serwisu ustaw inne hasło. Pomoże w tym menedżer haseł.

  • Włącz logowanie dwuetapowe wszędzie, gdzie się da, zwłaszcza w poczcie i w banku.

  • Aktualizuj telefon, przeglądarkę i aplikacje. Poprawki łatają dziury, z których korzystają przestępcy.

  • Podawaj tylko te dane, które są potrzebne do zamówienia.

Stało się. Co teraz?

Liczy się czas, więc działaj w tej kolejności:

  1. Zadzwoń do banku. Zablokuj kartę i zgłoś transakcję. Czasem przelew udaje się jeszcze zatrzymać.

  2. Zmień hasła do kont, które mogły wyciec, zaczynając od banku i poczty.

  3. Zbierz dowody: korespondencję, potwierdzenia płatności, zrzuty ekranu, adres strony.

  4. Zgłoś sprawę na policję oraz do CERT Polska przez stronę incydent.cert.pl. Podejrzanego SMS-a możesz przesłać dalej na numer 8080.

  5. Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel, jeśli podałeś oszustom swoje dane osobowe.

  6. Ostrzeż innych. Krótka opinia w sieci może uchronić kolejną osobę.

Podejrzane ogłoszenie albo wiadomość na smartBazaar zgłoś nam przyciskiem "Zgłoś naruszenie" przy ofercie. Sprawdzamy każde zgłoszenie.

W skrócie

  • Sprawdź sprzedawcę, zanim zapłacisz, nie po fakcie.

  • Nie klikaj w linki do płatności przysłane w wiadomości.

  • Nie podawaj danych karty ani haseł, żeby "odebrać pieniądze".

  • Jeśli coś wydaje się podejrzane, najczęściej takie jest. Zrezygnuj.


Opracowano na podstawie poradnika "Jak bezpiecznie kupować w internecie" zespołu CERT Polska oraz artykułu "Jak bezpiecznie kupować w internecie?" z bloga Plus.